Από την εικονογράφηση στη στιχουργική
Η Μαριανίνα Κριεζή (1947–2022) ξεκίνησε την καλλιτεχνική της πορεία ως εικονογράφος παιδικών βιβλίων, έχοντας σπουδάσει γραφικές τέχνες και εικονογράφηση στην Αθήνα και στην Αγγλία. Η οπτική ματιά της αποτυπώθηκε αργότερα στους στίχους της: κάθε τραγούδι έμοιαζε με ζωγραφιά από λέξεις.
Η Λιλιπούπολη – το πιο τρυφερό «αναρχικό» ραδιόφωνο
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70, στο Τρίτο Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, η Κριεζή έγινε η ψυχή της Λιλιπούπολης. Οι στίχοι της μιλούσαν στα παιδιά, αλλά και στους μεγάλους, με χιούμορ, αθωότητα και υπόγεια κοινωνικά σχόλια.
Χαρακτήρες όπως ο Μανώλης ο Χοχλιός και η Ρόζα η Ναζιάρα έγιναν κομμάτι της συλλογικής μνήμης, ενώ τραγούδια όπως «Το Νερό της Στυγός» έδειχναν τη σκοτεινή, ποιητική πλευρά της γραφής της.
Από τα παιδικά τραγούδια στα «Ήσυχα βράδια»
Η πένα της Μαριανίνας Κριεζή δεν έμεινε στη Λιλιπούπολη. Έγραψε στίχους που τραγουδήθηκαν από σπουδαίους ερμηνευτές και έμειναν κλασικοί:
«Ήσυχα βράδια» (1986, Τα μυστικά του κήπου) – μουσική Νίκου Κυπουργού, ερμηνεία Σαβίνας Γιαννάτου. Ένα μελαγχολικό τραγούδι που έγινε διαχρονικό.
«Ο Περιπτεράς» (1986, Τα μυστικά του κήπου) – μουσική Νίκου Κυπουργού, ερμηνεία Σαβίνας Γιαννάτου. Τρυφερή ματιά στον «ήρωα» της γειτονιάς.
«Η Σερένατα» (1986, Τα μυστικά του κήπου) – μουσική Νίκου Κυπουργού, ερμηνεία Σαβίνας Γιαννάτου. Παιχνιδιάρικο, θεατρικό, με ρομαντισμό και ειρωνεία.
«Καλημέρα Ήλιε» (1981) – μουσική Νίκου Κυπουργού, ερμηνεία Σαβίνας Γιαννάτου. Έγινε σύμβολο μιας νέας εποχής στην Ελλάδα.
Τα τραγούδια της είχαν εύρος: από την παιδική αθωότητα μέχρι τη βαθιά ενήλικη μελαγχολία.
Άγνωστες πλευρές της
Στα ’80s εργάστηκε και στη διαφήμιση, γράφοντας jingles που έγιναν ευρέως γνωστά χωρίς να ξέρει το κοινό ποια τα υπέγραφε.
Δημιουργούσε προσωπικά ημερολόγια με σκίτσα και στίχους, μικρά comics όπου συνδύαζε εικόνα και ποίηση.
Για τη Λιλιπούπολη είχε φτιάξει αναλυτικά βιογραφικά για κάθε χαρακτήρα – λεπτομέρειες που δεν ακούστηκαν ποτέ στο ραδιόφωνο αλλά τη βοηθούσαν να «μπαίνει» στη φανταστική της πόλη.
Η παρακαταθήκη της
Η Μαριανίνα Κριεζή δεν ήταν μια διάσημη με την παραδοσιακή έννοια. Ήταν όμως η αόρατη δύναμη πίσω από τη φαντασία χιλιάδων παιδιών και ενηλίκων. Μας έμαθε πως η παιδικότητα δεν χάνεται ποτέ, αρκεί να ξέρεις να κοιτάς τον κόσμο με ανοιχτή καρδιά.
Η Λιλιπούπολη ήταν η φανταστική της πόλη. Τα «Ήσυχα βράδια», ο «Περιπτεράς» και η «Σερένατα» ήταν οι γειτονιές της καθημερινότητας. Και όλοι εμείς συνεχίζουμε να τις επισκεπτόμαστε, κάθε φορά που ξαναπατάμε το «play».
Για τους λίγους τυχερούς που τη γνώρισαν πραγματικά το αποτύπωμα μένει ανεξίτηλο. Κάθε της περιγραφή μια θεατρική παράσταση. Το χιούμορ της καυστικό – “γλωσσοπλαστικό” και το γέλιο της βραχνό, βαθύ και ειλικρινές. Αφιλτράριστη, ελεύθερη και μοναδικά ευφυής. Εκείνο το πρωινό το 2022, στην Ερέτρια κοιτούσε από ψηλά με ένα τσιγάρο στο χέρι και χάζευε γελώντας μια μάζωξη διαφορετική – την τελευταία.
